Mum nedir?

Tek cümlede

Bir mum (candle), belirli bir zaman aralığında alıcılarla satıcıların ne kadar istekli davrandığını dört sayıyla özetler: açılış, en yüksek, en düşük ve kapanış.

⚠️ Eğitim amaçlıdır. Bu derste anlatılanlar TheStrat yönteminin nasıl çalıştığını öğretmek içindir; hiçbir varlık için al-sat önerisi içermez. XU100 örnekleri temsilîdir ve geçmiş fiyat hareketleri gelecekteki sonuçların göstergesi değildir. Yatırım kararlarınızı kendi mali durumunuza göre ve gerekirse yetkili bir kuruluştan danışmanlık alarak verin.

Fiyat neden hareket eder?

Her işlemde bir alıcı ve bir satıcı vardır. Fiyatı hareket ettiren, hangi tarafın daha aceleci olduğudur.

Alıcı beklemeyip satıcının istediği fiyatı kabul ederse fiyat bir adım yukarı gider. Satıcı beklemeyip alıcının verdiği fiyata razı olursa fiyat bir adım aşağı iner. Fiyatın hareket etmesinin başka bir yolu yok.

TheStrat her şeye bu gözle bakar: grafikte gördüğünüz her çizgi, birilerinin istekli davrandığı anların izidir.

Bir mumun dört sayısı

Bir mumu, bir zaman penceresinin kısa raporu gibi düşünün. Pencere 5 dakika, 1 saat, 1 gün ya da 1 ay olabilir. Rapor dört sayıdan oluşur:

• Açılış (open): pencerenin ilk işlemi.
• En yüksek (high): en istekli alıcının fiyatı çıkarabildiği en üst nokta.
• En düşük (low): en istekli satıcının fiyatı indirebildiği en alt nokta.
• Kapanış (close): pencerenin son işlemi, yani günün sonunda işin bittiği yer.

Açılışla kapanış arasındaki kalın kısma gövde (body) denir. Gövdenin üstünde ve altında kalan ince çizgilere gölge (shadow / wick) ya da gölge denir.

Kapanış açılışın üstündeyse mum yeşil olur. Altındaysa kırmızı.

Bir örnek: XU100'de bir gün

(Temsili rakamlar. Gerçek bir günün verisi değildir.)

BIST 100 endeksi (XU100) bir sabah 10.000 puandan açılıyor. Öğleye doğru alıcılar istekli; endeks 10.150'ye kadar çıkıyor. Öğleden sonra satıcılar ağır basıyor ve endeks 9.950'ye iniyor. Gün 10.080'de kapanıyor.

Bu günün mumu şöyle:

• Açılış: 10.000
• En yüksek: 10.150
• En düşük: 9.950
• Kapanış: 10.080

Kapanış (10.080) açılıştan (10.000) yüksek, yani mum yeşil. Gövde 10.000 ile 10.080 arasında. Üst gölge 10.150'ye, alt gölge 9.950'ye uzanıyor.

Temsilî veri, al-sat önerisi değildir.

Dikkat edin: mum gün içinde neler olduğunu tek tek anlatmaz. Önce tepe mi yapıldı, dip mi? Mumdan bunu göremezsiniz. Yalnızca dört gerçeği bilirsiniz. TheStrat'ta da hep şunu sorarız: neyi kesin olarak biliyoruz?

Neden önemli?

TheStrat'ın bütün kuralları bu dört sayının üzerine kurulur. Bir sonraki modülde her mumun tipini önceki mumun tepesine ve dibine göre belirleyeceksiniz. En yüksek ve en düşük değeri doğru okuyamazsanız hiçbir mum tipi (bar type) doğru çıkmaz. Açılış fiyatı (opening price) da Modül 3'te zaman dilimi uyumunun (timeframe continuity) temeli olacak.

Bilmeniz gereken kelimeler

• Mum (candle / bar): Bir zaman penceresindeki açılış, en yüksek, en düşük ve kapanışın özeti.
• Açılış (open): Pencerenin ilk işlem fiyatı.
• En yüksek (high): Pencere içinde işlem gören en üst fiyat.
• En düşük (low): Pencere içinde işlem gören en alt fiyat.
• Kapanış (close): Pencerenin son işlem fiyatı.
• Gövde (body): Açılış ile kapanış arasındaki kalın kısım.
• Gölge (shadow / wick): Gövdenin dışına taşan, en yüksek ve en düşüğe uzanan ince çizgi.
• Zaman dilimi (timeframe): Bir mumun kapsadığı süre (60 dk, gün, hafta, ay...).

Kaynak

• The 3 Universal Truths That Govern Price — "What a candle records" bölümü, thestrat.ai

TheStrat yöntemini Rob Smith geliştirmiştir. thestrat.ai belgelerini Alex Sopa (AlexsOptions) yazmıştır. Bu ders, o belgelerden yola çıkılarak özgün biçimde Türkçe hazırlanmıştır.